VNTB - Cạnh tranh công đoàn: nhìn từ doanh nghiệp chế biến thủy sản xuất khẩu

Nguyễn Hồng Phúc (VNTB) - “Thuế suất được hưởng từ các FTA thế hệ mới là điều về lý thuyết ai cũng thấy. Vấn đề là đầu ra sản phẩm c...

Nguyễn Hồng Phúc

(VNTB) - “Thuế suất được hưởng từ các FTA thế hệ mới là điều về lý thuyết ai cũng thấy. Vấn đề là đầu ra sản phẩm có được bạn hàng tăng mua nhiều hơn hay không? Và cạnh tranh công đoàn ở đây như quy định của CPTPP, liệu có giúp chúng tôi tiết kiệm được khoản trích từ quỹ lương để nộp phí công đoàn hiện lên đến 2%, một con số rất lớn”.



Một giám đốc điều hành của doanh nghiệp chế biến hàng thủy sản xuất khẩu tại huyện Thốt Nốt, Cần Thơ, cho biết như vậy trong một trao đổi với người viết hôm trung tuần tháng 7-2019, nhân chuyện lợi thế của doanh nghiệp Việt có được từ các ký kết FTA (Free trade agreement, Hiệp định Thương mại tự do) thế hệ mới.

“FTA thế hệ mới” là cụm từ để chỉ sự khác biệt với các FTA truyền thống mà Việt Nam đã tham gia, với phạm vi rộng hơn, nội dung vượt ra ngoài cam kết về thương mại, dịch vụ và đầu tư, nó bao gồm cả các thể chế, pháp lý trong các lĩnh vực môi trường, lao động, doanh nghiệp nhà nước, sở hữu trí tuệ, mua sắm chính phủ… Các FTA này khi có hiệu lực sẽ tác động rất mạnh tới thể chế của các bên liên quan.

Vấn đề ‘công đoàn độc lập’ trong bối cảnh thực thi các FTA thế hệ mới, đó là vấn đề được người viết ghi nhận ý kiến từ vị giám đốc điều hành đề nghị không nêu tên kể trên.

2% lớn lắm!

Theo quy định hiện hành, chủ doanh nghiệp phải đóng 2% của quỹ tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội của người lao động, cho cái gọi là “kinh phí công đoàn”. 

Người lao động thì đóng 1% tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội, với mức đóng hàng tháng tối đa bằng 10% mức lương cơ sở. Điều đó có nghĩa từ 01-07-2019, mức lương cơ sở đã tăng lên 1,49 triệu đồng/tháng, do đó, mức mà người lao động phải nộp cho “đoàn phí” là 149.000 đồng. Người lao động bắt buộc phải đóng “đoàn phí” dù không muốn là thành viên của tổ chức này.

Tương tự, doanh nghiệp không có, hoặc chưa có tổ chức công đoàn vẫn buộc phải đóng khoản “kinh phí công đoàn”.

“Tôi cho rằng người lao động luôn muốn được hưởng đầy đủ số lương, mà không phải trích ra phần trăm nào đó từ tiền lương cho các loại phí như bảo hiểm, công đoàn. Tôi đồng ý chuyện an sinh phải là chia sẻ từ các bên, lưu ý tiền thuế mà doanh nghiệp nộp cho nhà nước, cũng có phần đóng góp từ công nhân. 

Tiền phí công đoàn tính trên tổng quỹ lương là con số rất lớn mà doanh nghiệp và người lao động cùng bỏ ra. Thực tế, chúng tôi chưa rõ số tiền ấy được chi xài ra sao?

Có ở vị trí của công nhân thì mới thấy con số vài phần trăm lương phải trích đóng là lớn lắm. Nếu như vị quan chức công đoàn cấp trên nào đó thử bước vào xưởng phi lê cá tra chẳng hạn, tôi tin họ không chịu nỗi cái lạnh nơi ấy quá nửa giờ, còn vào phòng cấp đông, có lẽ họ cầm cự giỏi lắm chừng 10 phút. Tôi nghĩ nỡ lòng nào buộc người lao động phải trích phần trăm lương nộp phí công đoàn, mà tổ chức đó chưa thấy mang đến lợi lộc gì…”. Người giám đốc ấy chia sẻ bức xúc, kèm lời nhắc xin đừng nêu tên ông vì ngại bị ‘ai đó’ làm khó.

Nhiều chủ doanh nghiệp để ‘giữ chân’ công nhân, họ ‘choàng’ luôn khoản “đoàn phí” cho người lao động. Dĩ nhiên số 'tiền tươi' ấy không được ngành thuế xét chấp nhận chi phí trong hạch toán tài chính.

Quyền… không công đoàn!

Trong luật lao động quốc tế, tôn trọng quyền tự do công đoàn được xem như là một nguyên tắc cơ bản trong lao động. Quyền này bao gồm quyền của mọi người lao động được tự do thành lập, tham gia hoặc không tham gia vào các công đoàn khác nhau.

Do đó, theo các công ước quốc tế của Liên hợp quốc và Tổ chức lao động quốc tế, tất cả người lao động đều có quyền tự do thành lập, tham gia vào các công đoàn, nếu việc thành lập, tham gia đó không trái với trật tự công cộng hoặc xâm phạm an ninh, lợi ích của quốc gia sở tại. 

Khi Việt Nam thực thi các nội dung cam kết trong những FTA thế hệ mới, thì bên cạnh chuyện công đoàn/ nghiệp đoàn độc lập, phải chăng cần tôn trọng quyền tự do ‘không công đoàn’ của người lao động?

“Tôi nghĩ rằng người lao động tại Việt Nam, bao gồm cả lao động Việt Nam và lao động là người nước ngoài, chưa có cơ hội thực hiện quyền tham gia thành lập và gia nhập vào các công đoàn một cách đầy đủ, như những quyền được ghi nhận trong các công ước quốc tế. 

Ở đây, tôi lại muốn nói đến kiểu công đoàn mà giới doanh nghiệp chúng tôi buộc phải trích 2% của quỹ tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội của người lao động để nộp cho “kinh phí công đoàn”. 

Nếu chúng tôi dùng 2% này để làm quỹ an sinh cho người lao động ở công ty của mình, tôi tin chắc người lao động sẽ ủng hộ, và khi ấy họ cũng không phải trích 1% lương nữa. Nghĩa là có thể không cần tham gia vào tổ chức công đoàn nào hết”. Vị giám đốc doanh nghiệp làm hàng thủy sản xuất khẩu, đặt vấn đề.

Chủ doanh nghiệp đóng công đoàn phí là vi phạm nguyên tắc chống can thiệp (!?)

Tính đến thời điểm hiện tại, ước muốn về quyền “không công đoàn” dường như chưa được xem là một tình huống pháp lý.

Trong các cuộc hội thảo liên quan về tổ chức công đoàn của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, vẫn tiếp tục quan điểm thời gian tới để thực thi CPTPP (Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương), thì sau khi người lao động thành lập tổ chức đại diện cho lao động, buộc phải lựa chọn tự nguyện tham gia vào hệ thống công đoàn hiện nay – tức công đoàn quốc doanh, hoặc đứng độc lập. 

Nếu đứng ngoài công đoàn quốc doanh, thì tổ chức độc lập phải làm thủ tục đăng ký với cơ quan nhà nước có thẩm quyền, đáp ứng đủ các điều kiện theo luật định. Khi hoạt động, đại diện tổ chức này chỉ được phép đại diện cho người lao động bầu ra mình, tham gia đối thoại tại nơi làm việc, giải quyết tranh chấp lao động như đàm phán hoặc tổ chức đình công.

“Số tiền trích 2% từ tổng quỹ lương mà lâu nay phải trích đóng cho cái gọi là “kinh phí công đoàn” cho tổ chức có tên Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam. Trong lúc đó, về tuyên truyền, người ta công khai nhận định “Công đoàn là cánh tay nối dài của Đảng, chính quyền trong việc tập hợp, tổ chức hoạt động của giai cấp công nhân”. Doanh nghiệp và công nhân đã đóng thuế để Đảng và chính quyền có nguồn chi tiêu trong quản trị quốc gia. Thêm 2% cái gọi là “kinh phí công đoàn”, trở nên trùng lắp các khoản phí. 

Nếu tiếp tục buộc chúng tôi phải nộp 2% quỹ tiền lương cho “kinh phí công đoàn”, coi như đây là hành vi can thiệp vào tổ chức công đoàn, vi phạm quy định Công ước 98 của Tổ chức Lao động quốc tế. [*]

Lâu nay chúng tôi rất khó chịu về khoản phí này, nhưng đành chịu vì đây là luật định. Nay, một khi đã cam kết thực thi đầy đủ theo Công ước 98, cần chấm dứt khoản phí đó; và người lao động phải được cả quyền không tham gia vào bất kỳ tổ chức công đoàn nào!”. Vị giám đốc kiến nghị.

Chú thích:

[*] Công ước 98, Điều 2 ghi: “Những hành vi được coi là can thiệp vào nội bộ theo định nghĩa của Điều này, trước hết là những hành vi nhằm dẫn tới việc tạo ra những tổ chức của người lao động được sự chế ngự của một người sử dụng lao động hay một tổ chức của người sử dụng lao động, hoặc nhằm nâng đỡ những tổ chức của người lao động bằng tài chính hay bằng những cách khác, với ý đồ đặt các tổ chức đó dưới sự điều tiết của những người sử dụng lao động hay của những tổ chức của người sử dụng lao động”.

Related

VNTB 4479854135424522864

Đăng nhận xét Default Comments







Giúp chúng tôi truyền cảm hứng và khởi tạo nhiều câu chuyện, nhiều thay đổi hơn.
Cám ơn quý vị đã tiếp sức cho chúng tôi.

BÀI VỀ LUẬT AN NINH MẠNG

Theo dõi VNTB

VƯỢT TƯỜNG LỬA VÀO VNTB

TIN MỚI

TẤN CÔNG MẠNG

TRUYỀN HÌNH

Phản hồi

Trong tuần

FANPAGE VIỆT NAM THỜI BÁO

item