VNTB - Quyền tự do lập hội đến quyền tự do công đoàn: Nhìn từ những chủ nhà thùng nước mắm

Minh Châu (VNTB) - Phó Chủ tịch nước đã có Tờ trình về việc gia nhập Công ước số 98 của Tổ chức lao động quốc tế (ILO) về áp dụng nh...

Minh Châu

(VNTB) - Phó Chủ tịch nước đã có Tờ trình về việc gia nhập Công ước số 98 của Tổ chức lao động quốc tế (ILO) về áp dụng những nguyên tắc của quyền tổ chức và thương lượng tập thể, tại kỳ họp 7 của Quốc hội. Để đồng bộ, bên cạnh việc sửa đổi Luật Công đoàn cùng các luật liên quan, thì cần thiết ban hành Luật về Hội đã soạn thảo và từng trình Quốc hội.


Liên kết công đoàn, tất yếu đưa đến hội đoàn!

Ngày 11-6, các chủ nhà thùng sản xuất nước mắm ở miền Nam lại có cuộc gặp gỡ. Việc thành lập tổ chức hội đoàn của những doanh nghiệp ngành nước mắm, tiếp tục bị cản trở từ các cấp trung ương. 

Câu hỏi đặt ra: giả sử với quyền tự do công đoàn, thì với việc liên kết giữa những công đoàn/ nghiệp đoàn ở từng doanh nghiệp sản xuất nước mắm theo phương thức truyền thống (nhà thùng, chượp muối và cá theo tỷ lệ nhất định, không pha hóa chất); và tập họp của chuỗi liên kết này, sẽ tất yếu dẫn tới một tổ chức mang đầy đủ các đặc tính của hội đoàn nghề nghiệp. Khi ấy, dù chưa có Luật về Hội, nhưng xem ra tính chính danh của tổ chức đó vẫn được xác lập.

Dĩ nhiên khi có Luật về Hội thì mọi việc sẽ đơn giản và thuận tiện hơn cho chuyện tương lai gần Quốc hội Việt Nam phải thông qua Công ước số 87. Lý do: Công ước số 98 và Công ước số 87 về “Tự do Hiệp hội và Bảo vệ quyền được tổ chức” là cấu thành một phần không thể tách rời của Tuyên bố của ILO về “Các nguyên tắc và Quyền cơ bản trong lao động”, năm 1998. Tuyên bố này được đưa vào các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, là nền tảng nhằm đảm bảo toàn cầu hóa công bằng.

Cả Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) EU-Việt Nam, và Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) đều yêu cầu tất cả các quốc gia thành viên phải thông qua và duy trì những quyền được nêu trong Tuyên bố 1998 trong pháp luật, thiết chế và thực tiễn. 

“Mạng lưới công đoàn các khu công nghiệp đã được Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam thành lập hồi tháng sáu năm ngoái. Mạng lưới bao gồm 50 công đoàn khu công nghiệp, khu chế xuất, khu kinh tế ở 48 tỉnh, thành phố trên cả nước. Như vậy khi Công ước 98 được Quốc hội phê chuẩn, sẽ sớm hình thành những kiểu mạng lưới công đoàn không trực thuộc Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam. 

Những nghiệp đoàn/ công đoàn ở tại các nhà thùng nước mắm sẽ liên kết nhau để tạo sức mạnh bảo vệ nghề truyền thống. Liên kết này cho thấy còn có cả sự góp mặt ngư dân nghề cá. Luật về Hội nếu được trình Quốc hội trong kỳ họp tới, cũng cần lưu ý đến thực tế ấy!”. Nhà báo Thảo Vy của Hiệp hội Cảng biển Việt Nam, nhận định.

Tự do lập hội và những toan tính bẩn?

Trở lại với cuộc gặp gỡ hôm 11-6 của các chủ nhà thùng nước mắm.

Thực hiện theo các quy định hiện hành về thủ tục hành chính cho việc thành lập hội nghề nghiệp, ngày 31-7-2017, một số chủ nhà thùng nước mắm đã lập Ban vận động, và gửi hồ sơ xin thành lập Hiệp hội Nước mắm truyền thống Việt Nam đến Bộ Nội vụ. 

Cho đến nay Bộ Nội vụ vẫn chưa giải quyết, và phía Bộ Nội vụ cùng Bộ Y tế lại muốn cho ra đời một tổ chức khác có tên Hiệp hội nước mắm Việt Nam, do các chủ doanh nghiệp sản xuất ‘nước mắm công nghiệp’, lập ra.

Nếu gọi đúng bản chất, ‘nước mắm công nghiệp’ là một loại nước chấm được đặt tên là nước mắm. Đây là loại nước chấm được chế biến công nghiệp với công thức đơn giản là nước và hàng chục loại hoá chất, phụ gia thực phẩm... Do đó việc các doanh nghiệp này mang tên “nước mắm Việt Nam” sẽ đánh đồng “nước mắm” làm từ cá và muối để lên men tự nhiên, với loại lấy nước chấm pha với các hóa chất.

Hay có thể nói gọn các loại nước chấm, nước mắm công nghiệp, nước mắm “giả danh” này có thành phần chính là “tinh cốt cá” và “hương cá” thường không thấy ghi hàm lượng là bao nhiêu trên bảng thành phần dinh dưỡng (nutrition facts), giờ đây họ muốn thông qua Bộ Nội vụ để có thể ‘danh chính’ trên mặt giấy tờ pháp lý gọi họ là “nước mắm”, bỏ đi phần phía sau là “công nghiệp”.

Để sản xuất nước mắm theo phương thức sản xuất truyền thống, thời gian ủ chượp mất từ 8 tháng đến 15 tháng, riêng loại “cốt nhỉ hạ thổ” thì thời gian lên đến 3 năm rưỡi. Còn nước mắm công nghiệp thì mỗi giờ sản xuất có thể đưa ra cả trăm ngàn lít đóng chai thành phẩm.

“Chúng tôi mong muốn được Bộ Nội vụ trả lời câu hỏi: Tại sao khi các nhà sản xuất nước mắm theo nghề truyền thống quy mô vừa và nhỏ lại gặp khó khăn đến thế khi muốn thành lập Hiệp hội ngành nghề của mình? Vì sao, hồ sơ thành lập Ban vận động thành lập “Hiệp Hội không Nước Mắm Việt Nam” – tên gọi đúng cho loại nước mắm công nghiệp, lại do Bộ Y tế ký quyết định, không đúng thẩm quyền theo Nghị định 45/NĐ-CP, nhưng Bộ Nội vụ lại xử lý hồ sơ này mà không xử lý hồ sơ thành lập Hiệp Hội Nước mắm truyền thống Việt Nam do Bộ Nông nghiệp và Phát triển là cơ quan có thẩm quyền ký quyết định thành lập?”.

Đại diện Ban vận động Hiệp hội Nước mắm truyền thống Việt Nam, nói rằng thắc mắc trên đã được nêu ở rất nhiều diễn đàn, các văn bản kiến nghị song vẫn không thấy cơ quan hữu trách nào giải quyết.

Nghề cá Việt Nam đang sống mòn…

Hàng năm, nghề nước mắm của nhà thùng (có nơi gọi là nhà lều) đã tiêu thụ khoảng 250 – 300 ngàn tấn cá biển của ngư dân, cung cấp khoảng 250 triệu lít nước mắm (quy đổi ra 15 độ đạm – gN/l) cho thị trường, một phần được xuất khẩu. Thế rồi cho đến khi trên thị trường xuất hiện nước mắm được pha chế, thì nghề nước mắm dần đi vào khốn khó cho cả nhà thùng lẫn ngư dân đánh bắt cá. 

“Tôi nghĩ rằng cần phát triển mạnh hơn nữa việc sản xuất nước mắm công nghiệp. Sản xuất kiểu nhà thùng truyền thống là cá và muối, cho thấy đang nguy cơ khủng hoảng nguyên liệu đầu vào. Biển miền Trung nhiễm độc như vụ xả thải của Formosa Hà Tĩnh, của các nhà máy nhiệt điện như Vĩnh Tân, Duyên Hải... Cá và muối ở những nơi đó sẽ ra sao?

Trung Quốc thì ra lệnh cấm biển. Ngư dân Việt Nam khai thác trên ngư trường của quốc gia mình còn bị tàu Trung Quốc xông tới cướp phá, thì nói chi đến việc đánh bắt cá ở những nơi của Việt Nam nhưng lại nằm trong ‘lệnh cấm biển’. Rõ hơn, Bộ Nông nghiệp Trung Quốc hôm 1-5 thông báo đơn phương thực thi lệnh cấm đánh bắt cá trên Biển Đông kéo dài ba tháng rưỡi, trong phạm vi từ 12 độ vĩ Bắc đến vùng biển giao giữa tỉnh Phúc Kiến và Quảng Đông, bao gồm quần đảo Hoàng Sa thuộc chủ quyền Việt Nam, một phần khu vực Vịnh Bắc Bộ và bãi cạn Scarborough.

Ngư dân Việt Nam không còn nhiều nơi để đánh bắt, thì cá đâu mà để cung cấp dồi dào cho các nhà thùng sản xuất nước mắm? Việc đẩy mạnh sản xuất nước mắm công nghiệp là đúng quá rồi còn gì!”. Nhà báo Thảo Vy thuộc Hiệp hội Cảng biển Việt Nam, nhận xét.

Related

VNTB 514279309677907839

Đăng nhận xét Default Comments





Giúp chúng tôi truyền cảm hứng và khởi tạo nhiều câu chuyện, nhiều thay đổi hơn.
Cám ơn quý vị đã tiếp sức cho chúng tôi.

BÀI VỀ LUẬT AN NINH MẠNG

Theo dõi VNTB

VƯỢT TƯỜNG LỬA VÀO VNTB

TIN MỚI

TRUYỀN HÌNH

Phản hồi

Trong tuần

FANPAGE VIỆT NAM THỜI BÁO

item