VNTB - “Các doanh nghiệp đại gia trong nền kinh tế bệnh hoạn” Inbox X

An Viên VNTB - Tuy nhiên, sẽ khó có điều này xảy ra nếu “lỗi hệ thống’ không được khắc phục, nghĩa là sự “bảo trợ chính trị” ở các doanh ...

An Viên
VNTB - Tuy nhiên, sẽ khó có điều này xảy ra nếu “lỗi hệ thống’ không được khắc phục, nghĩa là sự “bảo trợ chính trị” ở các doanh nghiệp tư nhân lớn không chấm dứt, hay dân chủ và sự liêm chính không được các doanh nghiệp hiện thực hóa thì sẽ không có câu chuyện phát triển bền vững.
Lỗi hệ thống: không phát hiện Dân chủ

Nhà báo Mai Quốc Ấn có một bài viết về tham nhũng chính sách đăng tải trên Facebook cá nhân, nhân dịp Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản (Bộ NN&PTNT) tổ chức họp báo cung cấp thêm thông tin về dự thảo TCVN-12607:2019 quy phạm thực hành sản xuất nước mắm vào ngày 8/3. Sự kiện này kỳ lạ ở chỗ, không mời các Hiệp hội nước mắm, mà chỉ mời công ty Liên Thành và Công ty Xuyên Việt, các chuyên gia xin phát biểu thì không cho nói,…
“Những tài phiệt đứng sau chi tiền thông thường không muốn/không cần xuất hiện. Cái họ cần là chính sách có lợi cho tập đoàn của họ, bất chấp là dùng cách nào”, nhà báo Mai Quốc Ấn chia sẻ trong bài viết.
Luật sư Hà Huy Sơn trong một chia sẻ vào ngày 9/3 trên Facebook cá nhân cũng cho hay, các doanh nghiệp đại gian lớn đến mức đủ khả năng lũng đoạn chính sách, truyền thông, tài chính – tiền tệ. 
Những vấn đề mà cả ông Sơn và ông Ấn đặt ra đều liên quan đến sự chi phối của các thế lực kinh tế lớn đối với những thế lực có thẩm quyền ban hành chính sách và quyết định. Và nếu nhìn một cách tổng quát, thì hầu như các tập đoàn tư nhân lớn của Việt Nam hiện nay đều dính líu không nhiều thì ít đến câu chuyện… tham nhũng chính sách.
Tính chất “tham nhũng chính sách” mang tính nội bộ và kín kẻ, nên việc loại trừ theo hướng phòng và chống tham nhũng hiện tại dường như có phần vô hiệu. Do đó, các xử lý sia phạm tập đoàn lớn thường kéo dài nhiều năm, một trong đó có thể nói đến Mường Thanh, doanh nghiệp mà ông Trương Quang Nghĩa – Bí thư Thành ủy Đà Nẵng trong tháng 9/2018 đã bày tỏ một sự bất lực: Tôi rất muốn biết ai chống lưng cho Mường Thanh.
Nhưng Mường Thanh nếu so với các tập đoàn lớn khác thì chỉ là một con tép so với một tôm càng xanh, vì bản thân các tập đoàn lớn khác đang được xây dựng như một bức tường chính trị cho các chính trị gia cao cấp Việt Nam thực hiện giấc mộng kinh tế, trong đó có cả dồn nội lực xây dựng một ngành công nghiệp ô tô Việt Nam ra hồn sau hơn 20 năm, công nghiệp hỗ trợ ô tô vẫn còn trong tình trạng yếu và nhỏ lẻ, phụ thuộc vào nhập khẩu.
Những chiếc ô tô đầu tiên, những ngôi chùa lớn, hay thậm chí là cầu cáp treo dài nhất,… trở thành mệnh đề thường trực cho một sự ảo vọng “hóa rồng”. Và dấu ấn này được tạo bởi các doanh nghiệp tư nhân, những doanh nghiệp có mối liên hệ trực tiếp nhất đối với sự ưu đãi cơ chế và ban hành chính sách có liên quan đến đất đai.
Khi câu chuyện xây dựng một tập đoàn kinh tế vững chãi như Chaebol vẫn còn tồn tại ở Việt Nam, và chính sách vẫn là sự ưu đãi bất thường cho một doanh nghiệp bất kỳ nhằm bổ trợ chính trị cá nhân thì khi đó, chống tham nhũng trong chính sách vẫn là một bài toán khó giải.
Bất kỳ quốc gia nào ít nhiều cũng có chạy chính sách, nhưng khi chính sách đó biểu lộ rõ ràng trên mặt báo, ưu đãi quá nhiều vào một doanh nghiệp bất kỳ, và tài nguyên có hạn như đất đai được đem ra để trao đổi như một phương thức đầu tư ưu đãi thì cuộc chiến chống tham nhũng có gót chân Asin, cũng như lỗi đó hiển nhiên mang đặc trưng của chế độ.
Ông Nguyễn Phú Trọng có chống được tham nhũng không?. Có, nhưng không lâu dài!. Bởi suy đoán cho đến tận cùng của bản chất của cuộc chống tham nhũng hiện nay, thì nó mới tiến hành trên bề mặt “hớt váng dầu trên vùng nước” chứ chưa thể ngăn chặn vết dầu đổ trên vùng nước. Nói đúng hơn, Việt Nam đang càng cho thấy sự thiếu vắng tính giám sát trong chiến dịch chống tham nhũng thông qua loại bỏ “thể chế xã hội dân sự”, sự tăng cường quyền lực đảng vô tình trở thành một cuộc tập trung quyền lực và sắp xếp lại lợi ích nhóm trong Đảng, và khi cuộc sắp xếp xong, thì cuộc phân chia miếng bánh chính sách và tài nguyên tiếp tục diễn ra đối với các nhóm thắng lợi. Và đây hoàn toàn được gọi là “lỗi hệ thống”.
Giải quyết “lỗi hệ thống” có thể chỉ được tiến hành trong sự đồng thuận giữa tự do hóa chính trị và tự do hóa kinh tế. Tự do hóa kinh tế đem lại một lớp người “siêu giàu”, nhưng chỉ có tự do hóa chính trị mới khiến sự “siêu giàu” đó không trở thành yếu tố khoét sâu sự bất bình đẳng trong xã hội và ngăn cản sự tham nhũng chính sách từ lớp người “siêu giàu” đó. 
Một thuật ngữ hay được dùng cho nhóm “siêu giàu” (bao gồm cả lớp người quản trị doanh nghiệp tư nhân và lớp người đang giữ các chức vụ trong bộ máy nhà nước): tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản của Nhà nước.
Trong một cuộc hội thảo gần đây cho Phòng thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức, đã tái khẳng định, cải cách thể chế và hành động (liêm chính) của doanh nghiệp là “hai chân” của sự phát triển.
Tuy nhiên, sẽ khó có điều này xảy ra nếu “lỗi hệ thống’ không được khắc phục, nghĩa là sự “bảo trợ chính trị” ở các doanh nghiệp tư nhân lớn không chấm dứt, hay dân chủ và sự liêm chính không được các doanh nghiệp hiện thực hóa thì sẽ không có câu chuyện phát triển bền vững.
Nhưng liệu một doanh nghiệp lớn như Sungroup hay Vingroup,… có chịu minh bạch hóa, liêm chính hóa và bảo trợ cho nền dân chủ Việt Nam? Điều này rất khó, bởi bản thân các tập đoàn này đều có lợi ích nằm sâu trong bộ máy, nơi mà “lợi ích chính trị” vẫn liên tục phát sinh. Khi “liêm chính hóa” thì đồng nghĩa với việc phơi bày những sai phạm nằm trong “lỗi hệ thống”. Năng lực cạnh tranh, vốn được hình thành từ ưu đãi cơ chế chính sách và tài nguyên sẽ bị loại bỏ hoàn toàn, điều này sẽ tạo ra một cú sốc cho nền kinh tế. Có thể hiểu hiện tượng này thông qua câu chuyện, nếu một doanh nghiệp bảo trợ chính trị hắt xì hơi, thì chế độ sẽ bị cảm cúm.
Và đây là lỗi hệ thống rất khó để giải quyết, trừ khi có một phương cách loại bỏ sự “bảo trợ chính trị” ra khỏi các tập đoàn nhà nước một cách kiến quyết nhất, chịu một sự hụt hẫng về kinh tế để mở đường cho dân chủ hóa, tiến tới sự bình đẳng trong cạnh tranh trong một thể chế liêm chính hơn. Nếu không, đúng như Luật sư Hà Huy Sơn nhận định: “Các doanh nghiệp đại gia trong nền kinh tế bệnh hoạn.”


Related

VNTB 3549309928521567874

Đăng nhận xét Default Comments

BÀI VỀ LUẬT AN NINH MẠNG

Theo dõi VNTB

VƯỢT TƯỜNG LỬA VÀO VNTB

TIN MỚI

TẤN CÔNG MẠNG

TRUYỀN HÌNH

Phản hồi

Trong tuần

FANPAGE VIỆT NAM THỜI BÁO

item