VNTB - Tư nhân hoá tại Việt nam bế tắc trước thềm CPTPP

Diên Vỹ (VNTB) Việt Nam đang trên đà bỏ lỡ mục tiêu năm năm nhằm cắt giảm kinh tế sở hữu nhà nước vào năm 2020, vì nỗ lực thu hút thêm đầu tư nước ngoài giảm sút trong bối cảnh thị trường hỗn loạn.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc ngày 1 tháng 1 nhắc lại quyết tâm đạt được mục tiêu, một trong những cam kết của Hà Nội với tư cách là thành viên của Hiệp hội Đối tác xuyên Thái Bình Dương 11 quốc gia. Thu hẹp vai trò của các doanh nghiệp nhà nước (DNNN) nhằm thúc đẩy cạnh tranh là rất quan trọng theo thỏa thuận thương mại đa phương mới nhất của châu Á, có hiệu lực vào cuối tháng 12.
Một nữ công nhân tại tỉnh Hải Dương, ngoại thành Hà Nội. © Reuters
Vào tháng 12 năm 2016, Hà Nội đã đặt mục tiêu giảm số lượng DNNN hoàn toàn từ 583 trong năm tài khóa 2016 xuống còn 103 vào năm 2020.

Nhưng con số này vẫn ở mức trên 500 DNNN vào cuối năm 2018. Chỉ với 11 công ty được tư nhân hóa cho đến nay trong năm tài khóa 2018 - thấp hơn nhiều so với kế hoạch ban đầu là 64 công ty - Hà Nội dự kiến sẽ không đạt được mục tiêu tài khóa 2020.

Năm 2019 sẽ là một năm của "các cam kết mạnh mẽ hơn trong việc tái cấu trúc đầu tư công và DNNN, cũng như các tổ chức tín dụng", ông Phúc cũng cho biết vào thứ ba.

Không như mong đợi 

Nhưng triển vọng cải cách kinh tế vẫn chưa chắc chắn. Đặng Quyết Tiến, Vụ trưởng Vụ Tài chính doanh nghiệp thuộc Bộ Tài chính, thừa nhận vào tháng 11 rằng tốc độ này đã bị chậm tiến độ "mặc dù chính phủ đã ra lệnh cho các doanh nghiệp đẩy nhanh quá trình và dọa sẽ phạt họ."

Josephine Yei Pheck Joo, Giám đốc điều hành của Saigon Bank Berjaya Securities, lo ngại rằng cuộc chiến thương mại Hoa Kỳ-Trung Quốc sẽ gây tổn hại đến thị trường toàn cầu. Việt Nam - một nhà nhập khẩu lớn vào Hoa Kỳ, Châu Âu và Trung Quốc - sẽ đặc biệt bị ảnh hưởng, với việc bán cổ phần trong các DNNN tiếp tục bị trì hoãn do nhu cầu của nhà đầu tư giảm và giá chào bán thấp hơn.

Andy Ho, giám đốc đầu tư của Vina Capital, cho rằng "tiếp tục cải cách lập pháp làm cho việc cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước hiệu quả hơn sẽ cho phép chính phủ đạt được mục tiêu nhanh hơn".

"Cải cách lập pháp cũng nên xem xét việc sắp xếp lợi ích của các bên liên quan khác nhau để đẩy nhanh tiến độ", ông nói.

103 công ty được giữ làm công ty 100% vốn nhà nước bao gồm Điện lực Việt Nam, Dầu khí Việt Nam và Đường sắt Việt Nam. Họ tập trung ở 11 lĩnh vực mà nhà nước cộng sản coi là lĩnh vực nhạy cảm nhất trong nền kinh tế của mình, bao gồm quốc phòng và an ninh công cộng.

Nỗ lực của Hà Nội để mở cửa nền kinh tế cho đầu tư nước ngoài đạt kết quả ngoài ý muốn. Vào tháng 9, Hãng vận tải quốc gia Việt Nam, hay Vinalines, chỉ huy động được 2,33 triệu đô la từ đợt chào bán công khai ban đầu, thấp hơn nhiều so với mục tiêu hơn 200 triệu đô la.

VTV Cable, một trong những công ty truyền hình cáp hàng đầu của đất nước, vào tháng Tư đã hủy chào bán - IPO sau khi chỉ có một nhà thầu đăng ký tham gia đấu giá. Nhiều công ty, chẳng hạn như Xăng dầu và kinh doanh vật liệu xây dựng Viglacera, đã trì hoãn hoặc hủy đấu giá cổ phần nhà nước khi một số nhà thầu xuất hiện.

Để tham gia TPP, Việt Nam phải cải thiện môi trường thị trường để thúc đẩy cạnh tranh lớn hơn yêu cầu của Tổ chức Thương mại Thế giới mà nước này tham gia năm 2007.

Theo số liệu năm 2017 của Tổng cục Thống kê, các công ty nhà nước đóng góp khoảng 29,4% doanh thu thuế doanh nghiệp của chính phủ, chiếm hơn 60% GDP. Các công ty tư nhân chiếm 42,7% cổ phần của doanh thu thuế này. Các DNNN tuyển dụng 1,2 triệu người tính đến tháng 12 năm 2017, tương đương 8,3% tổng lực lượng lao động tại Việt Nam.

Xin kéo dài thời gian

Hồi tháng 10, thành phố Hồ Chí Minh - nơi đóng góp ngân sách lớn nhất của Việt Nam nhờ vào các cổ phần trong các DNNN có trụ sở tại thành phố - đã yêu cầu trung ương cho phép trì hoãn tư nhân hóa và thoái vốn đã được lên kế hoạch vào năm 2018.

Chủ tịch thành phố đề xuất giãn cải cách 39 DNNN trong hai năm tới - 32 DNNN vào năm 2019 và 7 DNNN vào năm 2020. Hà Nội cần thêm thời gian để xem xét việc này.

Thành phố Hồ Chí Minh tuyên bố rằng các DNNN trên địa bàn thành phố gặp phải nhiều khó khăn nhằm đáp ứng các quy định nghiêm ngặt về tư nhân hóa. Các công ty này được yêu cầu trả lại đất thuộc sở hữu nhà nước vốn cần phải điều chỉnh lớn về tài sản trước khi chào bán cổ phần - IPO. Những thách thức cũng bao gồm việc định giá thương hiệu và quyền sở hữu trí tuệ để đảm bảo các nhà đầu tư chiến lược.

Một số DNNN khác đã tự yêu cầu trì hoãn, bao gồm cả công ty mạng di động lớn thứ ba MobiFone và Công ty Giấy Việt Nam cũng như Bộ Giao thông vận tải, sở hữu hơn 80 doanh nghiệp như vậy.

Tuy nhiên, số lượng các doanh nghiệp 100% vốn nhà nước của Việt Nam đã giảm xuống từ khoảng 12.000 vào năm 1996. Nền kinh tế tăng trưởng nhanh chóng khiến nhiều doanh nghiệp này phải niêm yết, thoái vốn hoặc giải thể.

Tính đến tháng 12, khoảng 800 trong số các doanh nghiệp này đã được tư nhân hóa, và có 152 doanh nghiệp nhà nước niêm yết trên hai sàn giao dịch chứng khoán chính trong nước và một thị trường thứ cấp tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.

Hà Nội cũng đã đặt mục tiêu giảm cổ phần tại 406 DNNN đã có rao bán cổ phần - IPO trong những năm gần đây.

Tỷ lệ giảm sở hữu dao động từ 2% đến 98%, như chào bán 10,04% của Tập đoàn Sân bay Việt Nam, 24,86% của Xăng dầu và 53,48% của Tập đoàn Dệt may Việt Nam. Khoảng 30 DNNN đã hoàn thành quá trình thoái vốn trong hai năm qua, đạt khoảng 10% mục tiêu.

Ngoài các doanh nghiệp 100% vốn nhà nước, Hà Nội còn có phần sở hữu trong số 106 doanh nghiệp nhà nước bao gồm Tổng công ty Điện lực Dầu khí (PV Power) và Nhà máy Giấy Việt Nam. Mức sở hữu nhà nước dao động từ 50% đến gần 65% tại 27 DNNN khác như Tập đoàn hóa chất quốc gia Việt Nam và MobiFone. Sở hữu nhà nước đứng đầu 65% tại bốn doanh nghiệp bổ sung, như Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam và Tập đoàn Công nghiệp Than và Khoáng sản Việt Nam.

Nguồn: Nikkei

Related

VNTB 5758528500642555123

Đăng nhận xét Default Comments

BÀI VỀ LUẬT AN NINH MẠNG

Theo dõi VNTB

VƯỢT TƯỜNG LỬA VÀO VNTB

TIN MỚI

TẤN CÔNG MẠNG

TRUYỀN HÌNH

Phản hồi

Trong tuần

FANPAGE VIỆT NAM THỜI BÁO

item