VNTB - Tiệm Nails ở Hoà Lan bị đưa vào tầm ngắm

Phương Thảo (VNTB) 

Tiếp theo Anh, Đức và Bỉ, giờ đây Hoà lan quyết định không thể làm ngơ với thị trường khai thác nhân công và buôn người trong giới làm móng tay người Việt. Đài truyền hình quốc gia Hoà lan NOS đã có một cuộc điều tra về mặt trái của ngành này. 

Ngành làm móng tay ở Hoà lan sinh sau nở muộn hơn ở Mỹ khi chỉ mọc lên như nấm từ sau những năm 2013. Để mở một tiệm móng tay ở Hoà lan vô cùng đơn giản, dễ đến nỗi ai cũng có thể mở được mà không có các đòi hỏi về bằng cấp của người đứng ra xin phép mở tiệm. 

Làm chủ tiệm hay thợ: dễ như không 

Theo số liệu từ Phòng Thương Mại, số tiệm làm móng trong 4 năm đã tăng 35% với 6000 tiệm năm 2013 lên tới 8700 tiệm trong năm 2017. Tiệm thường được mở ở các thành phố lớn nhưng mà giờ ở các làng nhỏ cũng có. Ở Venlo, một thành phố phía tây nam Hoà lan có đến 101 tiệm làm móng với dân số chỉ xấp xỉ 68 ngàn người. 

Ngoài ra số doanh nghiệp đăng ký kinh doanh các ngành nghề thẩm mỹ, làm đẹp hiện lên đến 37.000 và trong số đó có nhiều nơi có làm thêm cả móng cho khách. Nên con số các tiệm làm móng thật sẽ còn lớn hơn rất nhiều. 

Gần như ở phố nào cũng có tiệm móng tay của người Việt, giá một bộ móng ta giả chỉ có giá chừng 20 hay 30 euro, nhưng “cái giá cho những bộ móng tay rẻ còn có những cái giá khác mà người khác trước đó đã phải trả.”
Một tiệm Nail người Việt ở vùng Veldhoven, Netherlands
Số tiệm tăng lên, giá làm từng bộ móng tay giảm đi là điều tất yếu. Nhưng việc tăng số lượng tiệm quá nhanh và giá làm móng ở nhiều tiệm rẻ một cách không ngờ đã làm dấy lên câu hỏi về việc sử dụng lao động bất hợp pháp, bóc lột sức lao động, buôn người, và rửa tiền ở các tiệm làm móng của người Việt. 

Có ba loại tiệm làm móng. Loại một là do người thợ chuyên nghiệp có bằng cấp đàng hoàng sau khi theo học ở một trường đào tạo thẩm mỹ chính thống Loại thứ hai là tiệm của các “thợ làm móng” nhờ học qua YouTube mà thành nghề ngoài ra không có hiểu biết gì sâu về kỹ thuật mà cũng không có nhu cầu phải đi học lấy bằng cấp thêm làm gì. Loại ba là các tiệm được cho là “ số lượng quan trọng hơn chất lượng”, loại thợ này thường có thợ là những người vừa học vừa làm. 

Đã hết bình yên 

Cuộc điều tra của đài truyền hình quốc gia bắt đầu từ tin tức ở Anh khi có hai người thợ Việt nam bị bắt ở một tiệm làm móng. Hai cô gái này phải làm việc dài thời gian, nhận lương rất ít hoặc không lương. Đây là sự kiện gây sốc cho người Anh khi nạn lao động bất hợp pháp và lao động nô lệ vẫn được sử dụng trong thế kỷ 21. 

Tương tự như vậy các tiệm làm móng của người Việt ở Tây Ban Nha cũng bị đưa vào tầm ngắm. Tron các cuộc càn quét gần đây 700 người Việt làm lậu trong hơn 100 tiệm làm móng ở Tây Ban Nha. Có thể dễ dàng tính ra một tiệm móng tay người Việt có đến 5-7 người thợ làm chui. 

Ở Bỉ, ngày cảnh sát đã báo động cho Bộ Công Cộng về việc có quá nhiều tiệm làm móng được mở ra ở Brussels. Thậm chí có những trung tâm mua sắm lớn chỉ có toàn tiệm làm móng mở cửa kinh doanh. Họ cũng khuyến cáo về khả năng sử dụng lao động từ các tổ chức buôn người do điều kiện làm việc không đảm bảo, thợ không muốn hợp tác. Brussels cho rằng đây là vấn đề nghiêm trọng không chỉ ở Bỉ mà còn ở các nước khác và xem đó là hiện tượng quốc tế. 

Hồi tháng 7 năm 2018, đã diễn ra chiến dịch kiểm tra người làm và tài chính của các tiệm Nails do Sở thuế và Hải quan thành phố Singen cùng phối hợp tiến hành. Lực lượng cảnh sát đặc biệt của Đức gồm 75 người đã bao vây và khám xét đồng loạt 9 tiệm Nails của người Việt ở vùng Waldshut của Đức, bắt đi 2 người Việt Nam vì nghi ngờ phạm tội buôn người và chiếm dụng tiền lương nhân viên.

Các tiệm Nails của người Việt tại Đức bị phát hiện nhiều người làm chui, sau khi 35 cảnh sát và thuế quan Đức bất ngờ tiến hành một cuộc kiểm tra, lục soát lớn để phát hiện người khai gian thời gian làm việc cũng như hồ sơ, giấy tờ kinh doanh của tiệm ở Bonn và ở Rhein-Sieg vào tháng 11 năm ngoái.

Không dám lên tiếng 

Các cơ quan chính phủ như Cảnh sát Toà án, Sở Thuế, toà thị chính, nghiệp đoàn lao động, Bộ Việc làm và Xã hội … lại không có tài liệu chứng cứ nào về việc bóc lột lao động hay buôn người. Có sáu tổ chức hoạt động thiện nguyện như Pacific Link, Leger des Heils, Fair Works... cho biết họ tin chắc có việc bóc lột sức lao động ở các tiệm làm móng tay của người Việt và người Hoa.

Các nạn nhân nô lệ lao động hay buôn người không dám lên tiếng tố cáo hay đến cảnh sát trình báo vì sợ bị bất lợi cho bản thân và cho gia đình ở quê nhà, hoặc sọ bị trục xuất, hoặc sợ mất hết tiền của đã bỏ ra. Hé miệng tiết lộ bất kỳ điều gì cũng sẽ rất nguy hiểm chứ đừng nói đến việc họ sẽ dám đến cảnh sát trình báo điều gì. 

Theo điều tra của đài NOS, một người ở Hải Phòng chịu giá 38.000 euro tức hơn 1 tỷ đồng cho môi giới để được sang Anh làm việc. Theo lời người môi giới nói với bố mẹ của người này thì việc làm ở Anh là không thiếu và chỉ cần trả một phần chi phí, số còn lại sẽ thanh toán sau khi đã tới Anh làm việc. 

Cô được đưa sang Nga và từ đó từ từ đi sang Anh. Thời gian đi từ Hải Phòng sang Anh kéo dài gần một năm, có những khúc đường phải lội bộ, có khi phải làm việc đây đó trong các tiệm làm móng tay. Giờ đây cô phải làm việc 10 tiếng một ngày ở Anh. Và cho có làm nhiều đến cỡ nào, cô cũng không thể trả được hết số tiền đã bỏ ra vì lương nhận được rất ít. 

Những người như vậy rất sợ đau ốm vì như vậy có nghĩa họ sẽ không làm việc được. Như vậy sẽ không có khả năng kiếm tiền để trả nợ và làm cho gia đình phải thất vọng. Và bằng mọi giá họ phải không được ốm đau. 

Siết chặt lại 

Ngoài việc dễ dàng có được giấy phép kinh doanh để mở tiệm, thì ở Hoà lan các cơ quan công quyền cũng buông lỏng việc kiểm tra. Trong một năm rưỡi qua chỉ có 29 tiệm bị kiểm tra ngẫu nhiên trong số hàng ngàn tiệm mà không đặc biệt nhằm vào các tiệm làm móng. Một nửa trong số các tiệm bị kiểm tra hoặc sử dụng lao động chui không có giấy tờ cư trú hay hợp đồng không hợp lệ. 

Việc kiểm tra các tiệm làm móng rõ ràng là điều cần thiết nhưng cơ quan giám sát các vấn đề xã hội và việc làm lại cho rằng đây chưa phải là việc làm ưu tiên. Lý do chính là không có trường hợp khai báo nào. 

Người của tổ chức điều tra quốc gia về buôn người và bạo lực tình dục đối với trẻ em, Herman Bolhaar, khi trả lời phỏng vấn của NOS op 3 về ngành làm móng cho biết "Chúng tôi cho rằng có thể ở các tiệm làm móng có nguy cơ lạm dụng cao, nhưng các tín hiệu dẫn đến các cuộc điều tra và hợp tác vẫn còn quá ít." 

Bolhaar mong muốn các thanh tra, toà thị chính và cảnh sát có lập trường tích cực hơn, bởi nạn nhân bị lạm dụng hoặc buôn người hầu như không tự trình báo. "Điều đó có nghĩa là phải có nhiều cuộc điều tra về lạm dụng và buôn bán người hơn: họ phải đi tìm kiếm [các vụ lạm dụng và buôn người]." 

Hiện tại, Cảnh sát Quốc gia nhận thấy không có lý do đưa một cuộc điều tra lớn về các vụ lạm dụng trong các tiệm làm móng. Phát ngôn viên của cảnh sát Monique Mos cho biết có quá ít người trình báo. "Chúng ta phải lựa chọn cách tiếp cận với nạn buôn người và có rất nhiều việc phải làm." 

Bà Mos nhấn mạnh rằng không rõ có bao nhiêu vụ lạm dụng trong lĩnh vực này. Và rằng cảnh sát không phải là nơi duy nhất giải quyết vấn đề này. Ví dụ, quy định chặt chẽ hơn. "Bởi vì chỉ vào [kiểm tra] và đóng một tiệm làm móng thì không giải quyết được vấn đề. 

Cảnh sát Liên Âu Europol cũng đã khuyến cáo hiện ở cũng có các nạn nhân của nạn buôn người ở tại Hoà lan. Chỉ trong năm qua có đến 60 trẻ em người Việt biến mất khỏi các trại đón nhận ở Hoà lan mà Trun tâm buôn người và buôn trẻ em cho rằng chúng đã bị đưa sang Anh để làm việc trong các tiệm làm móng tay. 

Hoà Lan sẽ phải đối mặt với nạn nhân buôn người nhiều hơn vì các cuộc càn quét của cảnh sát ở Anh đã làm cho thị trường Anh ít thu hút hơn đối với các tổ chức buôn người. Vấn đề này sẽ trở nên ngày càng tồi tệ hơn một khi Anh rút ra hoàn toàn khỏi Âu châu thì việc sang Anh sẽ không còn dễ dàng thì họ sẽ ở lại hoặc Hoà lan hoặc các nước lân cận để làm việc. Khi đó Hoà Lan có khả năng sẽ trở thành điểm đến cuối cùng của các nạn nhân buôn người thay cho Anh. 

Có dám thay đổi? 

Dĩ nhiên không phải tiệm làm móng nào của người Việt cũng có vấn đề về vệ sinh, thầy thợ, mà cũng có những tiệm làm ăn đàng hoàng, có tiếng tốt. Nhưng tất cả những tiêu chí ưu tiên để xếp vào loại cần được kiểm tra lại có khá nhiều tiệm mắc phải một vài điều trong số đó: bóc lột lao động, trả tiền lương thấp, lao động trái phép, việc làm với chất độc hại, và nơi làm việc không an toàn. 

Bà Christien nhận xét rằng “Khi đi làm móng ở một tiệm vói giá chỉ có 20 một bộ, thợ không nói rành tiếng Hoà lan, và khi được hỏi các câu hỏi sâu hơn về việc điều trị, xử lý móng thì họ không có thể trả lời thấu đáo; lúc đó có thể nghi ngờ đây là những người/tiệm có vấn đề.” Tuy nhiên đây cũng chỉ chính xác tương đối. 

Người Việt có xu hướng giảm giá dịch vụ nhằm lôi cuốn khách hàng với tâm lý lấy công làm lời, lấy số lượng khách bù vô cho chi phí hoặc chỉ để triệt hạ đối thủ cạnh tranh. Không phải ai ở Hoà Lan cũng có thể giao tiếp giỏi bằng tiếng Hoà Lan nên đôi khi chỉ giao tiếp được với người bản xứ ở mức độ thông thường mà không thể bàn luận, giải thích sâu hơn về kiến thức chuyên môn hay kỹ thuật. Hàng raò ngôn ngữ cũng chính là trở ngại cho những ai muốn học lấy bằng cấp kỹ thuật làm móng chuyên nghiệp được giảng dạy và thi bằng tiếng Hoà Lan. 

Có thể có người Việt trong nghề không hài lòng với phóng sự điều tra này vì e ngại sẽ bị đụng chạm vào chén cơm của họ. Có thể họ sẽ nổi giận vì bị người Hoà Lan chê không chuyên nghiệp. 

Tuy nhiên mục đích chính vẫn là nhằm giải quyết nạn buôn người, bất công trong lao động cho cả những người lao động hơp pháp khi được bảo đảm nhận được lương tối thiểu cũng như các quyền lợi khác theo luật, được làm việc trong môi trường sạch sẽ và ít tổn hại tới sức khoẻ, bớt tiếp xúc với chất độc hại ... 

Nhưng điều này lại chỉ có thể đúng với các tiệm kê khai trung thực, còn với đại đa số những tiệm chỉ nhận tiền mặt, hay thợ muốn đi làm nhiều khai thu nhập thấp thì chắc chắn không ai dại gì lên tiếng. 

Phóng sự điều tra phát trên YouTube đã thu hút gần 180.000 lượt người xem chỉ trong vòng 1 ngày có lời kêu gọi nếu thấy có nghi ngờ về nạn buôn người thì có thể mật báo cho phóng viên hay cảnh sát. Thế nhưng có người Việt nào sẽ tố cáo đồng hương dù biết rằng đó là sai trái? Bao lâu nay họ vẫn làm ngơ với nạn làm lậu trong các nhà hàng, kết hôn giả rồi còn gì! 

Related

VNTB 8635512842645797274

Đăng nhận xét Default Comments

BÀI VỀ LUẬT AN NINH MẠNG

Theo dõi VNTB

VƯỢT TƯỜNG LỬA VÀO VNTB

TIN MỚI

TẤN CÔNG MẠNG

TRUYỀN HÌNH

Phản hồi

Trong tuần

FANPAGE VIỆT NAM THỜI BÁO

item