VNTB - Làn sóng FDI mới vào Việt Nam trong bối cảnh chiến tranh thương mại Trung Mỹ

Phương Thảo dịch (VNTB)  Kinh tế Việt Nam phụ thuộc rất nhiều vào ngoại thương. Trong những năm gần đây, tổng xuất khẩu và nhập khẩu ...

Phương Thảo dịch (VNTB) 


Kinh tế Việt Nam phụ thuộc rất nhiều vào ngoại thương. Trong những năm gần đây, tổng xuất khẩu và nhập khẩu đã tăng đến 185% GDP. Hoa Kỳ và Trung Quốc là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, chiếm lần lượt 20% và 17% thị trường xuất khẩu của Việt Nam trong 11 tháng đầu năm 2018.

Do phụ thuộc quá nhiều vào các thị trường này, Việt Nam có thể bị tổn thương trong cuộc chiến thương mại Trung Quốc - Hoa Kỳ. Trong khi thuế quan cao đối với hàng nhập khẩu vào Hoa kỳ từ Trung Quốc sẽ có tác dụng chuyển hướng kích thích xuất khẩu từ Việt Nam và các nước khác, những tác động này có thể không tác dụng lớn đến Việt Nam. Hầu hết hàng xuất khẩu của Trung Quốc sang Hoa Kỳ không cạnh tranh trực tiếp với các sản phẩm của Việt Nam.

Các ngoại lệ chính là hàng may mặc. Nhưng thị phần nhập khẩu các sản phẩm này của Việt Nam vào Hoa Kỳ đã khá cao, có rất ít cơ hội để mở rộng hơn nữa mà không có nguy cơ xung đột với Tổng thống Mỹ Donald Trump. Thặng dư thương mại lớn của Việt Nam với Hoa Kỳ (38,5 tỷ USD năm 2017) là một vấn đề tiềm tàng khiến chính quyền Trump nhấn mạnh vào cân bằng thương mại song phương.


Việt Nam cần một chiến lược mới và khôn ngoan hơn để đối phó với tình trạng này. Cuộc chiến thương mại Trung Quốc – Hoa Kỳ làm gia tăng một phần đáng kể việc chuyển một số các nhà máy sản xuất từ Trung Quốc sang Việt Nam và các nước ASEAN khác, chủ yếu là do tiền lương của Trung Quốc tăng cao. Các nhà đầu tư từ Nhật Bản và các nước khác đang ngày càng tìm kiếm các địa điểm sản xuất khác ngoài Trung Quốc. Xu hướng này không chỉ liên quan đến việc thay đổi các địa điểm sản xuất hiện tại mà còn là cả sự lựa chọn địa điểm cho đầu tư nước ngoài trực tiếp (FDI) mới, đặc biệt là các dự án định hướng xuất khẩu.

Việt Nam nên nhân cơ hội này để đào sâu và nâng cấp cơ cấu công nghiệp. Trong ba thập kỷ đổi mới, công nghiệp hóa đã thúc đẩy tăng trưởng kinh tế cao (trung bình 6,5% hàng năm). Mặc dù vậy, mức độ công nghiệp hóa hiện nay (tỷ trọng công nghiệp trong GDP) vẫn còn thấp. Khi các nền kinh tế tiên tiến Đông Á có dân số trẻ hơn, tỷ lệ này chiếm khoảng 30% trở lên. Ở Việt Nam chỉ khoảng 20% với dân số già hơn.

Một vấn đề khác là quá trình công nghiệp hóa cho đến nay được định hình bởi sự phụ thuộc cao vào bước chế biến và sản xuất cuối cùng hàng hoá ở cấp thấp của chuỗi cung ứng. Do đó, việc mở rộng sản xuất và xuất khẩu các mặt hàng này đã kích thích nhập khẩu các thành phần, bộ phận và các sản phẩm trung gian có liên quan khác. Ví dụ, việc mở rộng xuất khẩu hàng may mặc đã đi kèm với việc mở rộng nhập khẩu sợi và vải. Và việc mở rộng xuất khẩu điện thoại di động, mặt hàng xuất khẩu lớn nhất Việt Nam, đã đi kèm với thâm hụt thương mại các linh kiện công nghệ cao. Máy in, xe máy, máy tính cá nhân và các loại máy móc khác do Việt Nam sản xuất và xuất khẩu cùng đi theo một mô hình tương tự.

Một phần lớn các thành phần và bộ phận nhập khẩu xuất xứ từ Trung Quốc. Một nhà lắp ráp máy in thuộc sở hữu nước ngoài có hai nhà máy ở miền Bắc Việt Nam cho biết nhập khẩu khuôn mẫu công nghệ cao hàng năm của họ từ Trung Quốc đạt 100 triệu USD vào năm 2017. Đây là một con số ấn tượng với một bộ phận được nhập khẩu chỉ cho hai nhà máy. Giám đốc công ty lắp ráp máy in cho biết khuôn mẫu công nghệ cao này có thể sản xuất tại Việt Nam được nếu các chính sách hỗ trợ phù hợp được thông qua.

Làn sóng mới của FDI là cơ hội để Việt Nam tăng cường công nghiệp hóa bằng cách khuyến khích phát triển các ngành công nghiệp hỗ trợ. Chính phủ nên giới thiệu các dự án FDI mới trên cơ sở chọn lọc, cải thiện cơ sở hạ tầng và cung cấp các ưu đãi để tạo ra sự thay thế nhập khẩu cho các bộ phận công nghệ cao, các bộ phận và các sản phẩm công nghiệp trung gian khác. Một danh sách các sản phẩm được đặc biệt khuyến khích nên được công bố để kích thích sự phát triển các ngành công nghiệp này. 

Hầu hết vốn FDI ở Việt Nam cho đến nay là của các công ty nước ngoài hoàn toàn, có mối liên kết yếu với địa phương. Chính sách FDI mới nên điều chỉnh sự phân chia này. Các doanh nghiệp trong nước nên được khuyến khích tạo ra mối liên kết dọc giữa các nhà lắp ráp FDI và các nhà cung cấp hàng hóa trung gian trong nước. Liên doanh giữa các công ty nước ngoài và trong nước cũng nên được khuyến khích. Chính phủ dĩ nhiên không nên ép buộc các công ty nước ngoài thành lập liên doanh. Thay vào đó, các công ty trong nước nên được ủng hộ và củng cố để các công ty nước ngoài chọn làm đối tác.

Cuộc chiến thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc có thể khiến xuất khẩu Việt Nam bị chậm lại. Nhưng làn sóng FDI mới mà cuộc chiến thương mại tạo ra sẽ tăng cường thay thế nhập khẩu cho các ngành công nghiệp hỗ trợ. Xuất khẩu ròng có khả năng vẫn ở mức tương tự như các năm trước. Nếu nhu cầu bên ngoài ròng không thay đổi, Việt Nam có thể kỳ vọng duy trì tốc độ tăng trưởng mạnh gần đây.

Nguồn: ESF

Related

VNTB 2570041748025543325

Đăng nhận xét Default Comments

BÀI VỀ LUẬT AN NINH MẠNG

Theo dõi VNTB

VƯỢT TƯỜNG LỬA VÀO VNTB

TIN MỚI

TẤN CÔNG MẠNG

TRUYỀN HÌNH

Phản hồi

Trong tuần

FANPAGE VIỆT NAM THỜI BÁO

item