VNTB - Vinfast: tự hào hay không tự hào?

Ánh Liên (VNTB) 

Hãng tin Reuters trong một bản tin kinh doanh ngày 1.10, đề cập đến Vingroup với sự ra đời của ô-tô Vinfast như là một nhà sản xuất nhanh nhẹn, và bản thân nhánh kinh doanh này là một 'đặt cược lớn' với bản thân Vingroup. Lý do, bởi sự ra đời của Vinfast đặt trong thời điểm mà các hãng ô-tô nước ngoài đang phải đối mặt với sự sa sút lợi nhuận, ngay cả đối với hãng BMW - một hãng mà Vingroup đưa vào phần lớn để cấu thành Vinfast.


Tuy nhiên, sự ra đời của Vinfast (mặt dù mới ở dạng triển lãm ở Hội chợ Ô-tô tại Paris) đã đêm lại nguồn hứng khởi không ít người, và Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc là một trong số đó. Hay nói cách khác, Vinfast trở thành một biểu tượng để nhà làm chính trị Việt Nam soi chiếu vào đó, biến nó thành yếu tố mở đầu cho nỗ lực phấn đấu thành nền kinh tế thịnh vượng hơn.

Dự kiến, Vinfast sẽ sản xuất 250.000 xe mỗi năm trong vòng 05 năm tới, tương đương với 92% tổng số xe được bán tại Việt Nam năm 2017, theo số liệu của Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) ). Tuy nhiên, có nhiều câu chuyện đằng sau Vinfast, và một trong số đó là nên gọi nó bằng niềm tự hào của người Việt hay là cái gì.

Thực sự là bước ngoặt?
Vinfast, ô-tô của một tập đoàn Việt Nam, được trình bày tại Hội chợ ô-tô lớn nhất nhì thế giới, đó là điều tự hào. Tuy nhiên, để cấu thành nên Vinfast, thì đó là sự tập hợp của gần chục hãng quốc tế, nghĩa nôm na - Vinfast là xe hơi được lắp ráp bởi các công nhân Việt Nam, còn lại là của nước ngoài. Ông Bill Russo, Giám đốc công ty tư vấn Automobility Ltd ở Thượng Hải và là cựu giám đốc điều hành của Chrysler, cho Reuter biết: 'Thực tế là họ đã thiết kế và sản xuất bên ngoài và dựa vào R & D nước ngoài, họ đang theo một con đường truyền thống có thể không cạnh tranh trong thời đại dịch vụ kỹ thuật số.'

Quan điểm của ông Bill Russo là một điều đáng lo ngại với tập đoàn Vingroup, tập đoàn sở hữu những hệ sinh thái khác nhau trong thời gian vừa qua, nhưng lần này lại không được đánh giá cao ở tính cạnh tranh. R&D dựa vào nước ngoài hoàn toàn, điều này nhiều người có thể phản biện là đó là bước đầu để tiến hành hoạt động nội địa hóa. Nhưng hãy nhìn sang Honda, tỷ lệ nội địa hóa sau 20 năm có mặt tại Việt Nam là như thế nào. Vấn đề then chốt ở đây là giới tư bản khôn ngoan ở chỗ, họ có thể làm thuê, nhưng họ sẽ rất khó chuyển giao công nghệ - cái làm nên thành công, và sự cạnh tranh. Vingroup sẽ phải chi hàng tỷ USD có được (chủ yếu từ nhà đất) để có thể tạo ra hàng ngàn chiếc xe, nhưng tỷ lệ nội địa hóa sẽ không đến mức 20% trong vòng 10 năm tới (chứ chưa nói là 60% như kế hoạch đề ra).

Vậy những chiếc xe Vinfast của Vingroup nên được hiểu là một cơ hội làm ăn mà Vingroup đầu tư vào - trong thời điểm mà giới trung lưu Việt Nam đang gia tăng, và nhu cầu chuyển đổi từ xe máy sang ô-tô đang diễn ra như một xu hướng mạnh. Và như vậy thì Vinfast chỉ nên được hiểu là 'đại lý bán xe' dưới nhãn mác lắp ráp, hơn là xây dựng nghiêm túc một chiếc xe thuần Việt.

Vinfast có thể đảo ngược lại quá trình nêu trên bằng cách dựa vào lợi thế chính trị của mình để ép các hãng chuyển giao công nghệ cho mình, tương tự như cách mà các doanh nghiệp lớn Trung Quốc làm. Cụ thể: gây sức ép với đối tác trong công ty liên doanh từ bỏ công nghệ của họ; thứ hai, sử dụng tòa án tuyên bố bằng sáng chế của đối tác không hợp lệ; thứ ba, dùng danh nghĩa điều tra chống độc quyền và qua đó tịch thu các tài liệu công nghệ của đối tác; thứ tư, yêu cầu công ty đối tác cung cấp chi tiết các công thức hoặc quy trình sản xuất cho các chuyên gia Việt Nam xem xét. Quy trình này được báo Wall Street Journal chỉ ra trong một bài viết tháng Chín, và quan điểm của nhà nước Trung Quốc là 'hoàn toàn tự nguyện'. Thực ra, tập đoàn Vingroup cũng đã có sự hưởng lợi (hoặc trợ giúp) về chính sách trước đó, với 'quyết định giảm thuế xuống còn 0% cho linh kiện nhập khẩu cùng với nhiều ưu ái khác về thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân, tiền thuê đất…'.
Chia sẻ của Ls Hà Huy Sơn trong sự kiện ra mắt Vinfast tại Châu Âu. Ảnh: chụp màn hình
Người dùng sẽ đứng trước nhiều lựa chọn, một là lòng yêu nước và tự hào được bơm thổi để sử dụng bằng được 'hàng Việt', hai là một sự tỉnh táo và có chọn lọc hàng Việt.

Với Vinfast, số người lưỡng lự sẽ bao gồm cả những người đấu tranh nhân quyền, những người từng bị cướp bóc đất đai, và những người mà lòng tự tôn đủ lớn. Ba nhóm người này nhìn Vinfast như là một thực thể sản phẩm thuần túy của chiêu trò kinh doanh hơn là một sản phẩm ra đời nghiêm túc từ R&D trong nước. Hơn nữa, Vingroup, mẹ đẻ của Vinfast là một người có nhiều vết nhám trong việc sử dụng các yếu tố quyền và tiền để chiếm lấy đất đai, đặc biệt là đất mặt tiền. Sự liên đới chặt chẽ với chính trị cũng là một điều đáng nói, khi Vingroup chi phối chặt chẽ giới truyền thông trong nước - đến ngay cả những bài viết không hay về Vingroup đều sẽ bị xóa bỏ trên báo lẫn mạng xã hội, những ai viết bài về Vingroup sẽ được công an mời làm việc.

Cách đây không lâu, nhà hoạt động - blogger Nguyễn An Tuấn từng bị nhân viên thuộc Bộ Công an mời làm việc vì các bài viết liên quan đến tập đoàn này. Trong khi đó, nhóm phụ huynh phản đối việc tăng học phí cua Vinschool (một hệ sinh thái của Vingroup) cũng bị C50 mời làm việc với vỏn vẹn nội dung 'hỏi về việc có liên quan'. Mặc dù sau đó, phía cơ quan công an phủ nhận mời, nhưng vẫn lấp lửng về việc người dân bị mời vì nói xấu một lãnh đạo của tập đoàn. Vấn đề là, nếu lãnh đạo đó bị nói xấu thì lãnh đạo đó phải có đơn thưa kiện, chứ C50 sao lại cầm đèn chạy trước ô-tô?. Hai sự kiện này cho thấy, khi sử dụng dịch vụ của Vingroup thì đồng nghĩa 'tự động khen tốt', bởi ngược lại sẽ đối mặt với cơ quan công quyền. Đó có thể là lý do vì sao, Luật sư Hà Huy Sơn - người bầu chữa cho nhiều nhà hoạt động nhân phải chia sẻ quan điểm, nếu đã đứng về phía dân chủ, đa nguyên thì sẽ không đứng về phía Vingroup và ngược lại.

Dù đánh giá cao nỗ lực của tập đoàn Vingroup trong việc cho ra đời ô-tô, nhưng những gì mà tập đoàn này gây dựng từ gốc (đất đai, bất công, chuyên quyền) cũng khiến không ít người rùng mình. Và Vinfast có thể được xem như một biểu tượng mới của tư bản mại bản thân hữu trong nền kinh tế - chính trị nước nhà.

Related

VNTB 698127871673275271

Đăng nhận xét Default Comments

3 nhận xét

Nặc danh nói...

Không đồng ý với một số ý kiến của tác giả Ánh Liên. (1): Sự phân công lao động diễn ra trên toàn cầu. Những tập đoàn lớn như Microsoft sẽ tan rã nếu các chuyên gia có gốc nước ngoài rút đi. TQ lấy thị trường rộng lớn để ép các hãng nước ngoài chuyển giao công nghệ, nhưng VN lấy gì nếu chưa chịu làm ra sản phẩm? (2): Tự hào (và tự sướng không xa nhau mấy), dù đối tượng của nó là gì, nó như gia vị, có chút ít thì cũng được, nhiều thì dở. (3): Các đại gia mở nhà máy sản xuất ở VN thì tạo thêm việc làm cho một số người, giúp họ có cuộc sống ổn hơn. Đó là tốt. (4): Những nước đi sau muốn tự chủ được về kinh tế thì nhà nước phải chống lưng các đại gia (nó sẽ nảy sinh một số bất công trong xã hội, nhưng đó là cái giá phải trả để chống lại sự chèn ép của các đại gia từ những nước giàu). Hàn Quốc sẽ không có chaebol nào nếu chính phủ của họ dửng dưng với các doanh nhân (tất nhiên, có một số tiêu cực giữa quan chức với đại gia mà họ phải xử lý, nhưng đó là số ít, các được tổng thể của họ là trở thành nước giàu). Mong muốn có một xã hội trật tự, công bằng từ nền tảng nghèo khó “sau một đêm” là không thực tế.

Unknown nói...

Người Việt làm chủ..Nhà máy đặt tại Việt Nam .tạo thêm công ăn việc làm là ok lắm rồi..Ủng hộ hết mình,...vạn sự khởi đầu nan...muốn made in Việt thêm nữa phải có thời gian...cầu nguyện cho Vinfast gặp nhiều may mắn thành công.

Nặc danh nói...

Tập đoàn Vingroup của Phạm Nhật Vượng chỉ giỏi cấu kết với bọn quan chức CS độc tài với chính sách "đất đai thuộc sở hữu toàn dân, do nhà nước thống nhất quản lý" để cướp đất của dân và tài sản công (vụ mua rẻ như cho 68.000 m2 đất tại khu trung tâm triển lãm Giảng Võ là một ví dụ) để làm giàu chứ trăm năm nữa Phạm Nhật Vượng cũng chưa làm nổi cái xe HONDA chứ đừng nói xe ô tô madein Việt Nam. vậy tại sao PNV lại cho ra đời được Vinfast? Xin thưa đó chỉ là chiếc xe lắp ráp từ các linh kiện mua của các hãng xe nước ngoài. Phạm Nhật Vượng làm vậy để làm gì? Theo tôi là để cho những kẻ kém hiểu biết tự sướng, ngoài ra còn có một mục đích lớn hơn là lợi nhuận thu được từ việc rút ruột ngân sách quốc gia, nói chính xác hơn là trốn thuế nhập khẩu các linh kiện, hưởng ưu đãi tiền thuê đất, miễn thuế lợi nhận, thuế doanh thu v.v... Đó là chưa nói một ngày kia để bảo vệ niềm tự hào xe ô tô Việt Nam, các quan chức còn đổ thêm hàng tỷ USD để lấy một sản phẩm ruột, vỏ của nước ngoài, nhưng tên thì do PNV đặt.
Ánh Liên viết bài này là đã đi sâu vào thực chất của vấn đề.







Giúp chúng tôi truyền cảm hứng và khởi tạo nhiều câu chuyện, nhiều thay đổi hơn.
Cám ơn quý vị đã tiếp sức cho chúng tôi.

BÀI VỀ LUẬT AN NINH MẠNG

Theo dõi VNTB

VƯỢT TƯỜNG LỬA VÀO VNTB

TIN MỚI

TẤN CÔNG MẠNG

TRUYỀN HÌNH

Phản hồi

Trong tuần

FANPAGE VIỆT NAM THỜI BÁO

item