VNTB - Liệu Trung Quốc có ngăn cản dự án khí đốt của ExxonMobil với Việt Nam ở Biển Đông?

Vũ Quốc Ngữ dịch (VNTB) Một kế hoạch đầu tư vào khu vực Cá voi Xanh (Blue Whale) có thể làm cho công ty năng lượng khổng lồ của Mỹ trở thàn...

Vũ Quốc Ngữ dịch (VNTB) Một kế hoạch đầu tư vào khu vực Cá voi Xanh (Blue Whale) có thể làm cho công ty năng lượng khổng lồ của Mỹ trở thành mục tiêu đe doạ tiếp theo của Trung Quốc.


Tuần trước, các nhà lãnh đạo kinh tế trong khu vực châu Á -Thái Bình Dương đã gặp mặt tại Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) lần thứ 25 được tổ chức tại Đà Nẵng. Được thành lập năm 1989, APEC là diễn đàn kinh tế khu vực với 21 quốc gia thành viên, trong đó có Australia, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan, Hoa Kỳ và Việt Nam. Cuộc họp năm nay thu hút hơn 10.000 đại biểu.

Phần lớn các phương tiện truyền thông tập trung vào bài phát biểu của Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump và tầm nhìn của ông về một "khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và mở cửa" - với việc nhiều nhà lãnh đạo khu vực đang hy vọng vào sự quan tâm mới của Hoa Kỳ đối với các vấn đề của khu vực. Tuy nhiên, chính sách “Hoa Kỳ trước tiên” của Trump lại làm nhiều người lo lắng về thương mại giảm sút với Mỹ.

Ngoài thương mại, các nhà lãnh đạo Việt Nam cũng đang tìm kiếm sự hậu thuẫn của Mỹ đối với các tuyên bố chủ quyền của họ ở Biển Đông. Sự ủng hộ như vậy có thể ở dưới nhiều hình thức tinh tế hơn là các tuyên bố của Nhà Trắng. Trong những tháng gần đến hội nghị thượng đỉnh APEC, công ty năng lượng khổng lồ ExxonMobil của Hoa Kỳ đã được khuyến khích khi Hà Nội thông báo về việc chính thức bắt đầu dự án khí Cá Voi Xanh trị giá 10 tỷ đô la trong hội nghị thượng đỉnh.

Khu vực Cá voi Xanh có trữ lượng khoảng 150 tỷ mét khối và ước tính sẽ mang lại gần 20 tỷ đô la cho ngân sách của Việt Nam. Là một phần của dự án, một đường ống ngoài khơi sẽ cung cấp cho bốn nhà máy điện được xây dựng tại tỉnh Quảng Nam, với dự kiến bắt đầu sản xuất điện vào ​​năm 2023.

Khu vực Cá voi Xanh nằm trong Lô 118, kéo dài từ bờ biển Việt Nam và nằm trong khu vực đặc quyền kinh tế 200-hải lý của Việt Nam. Với đường chín đoạn, Bắc Kinh cũng tuyên bố quyền tương tự đối với Lô 118; lãnh hải mà Trung Quốc tuyên bố có chủ quyền chỉ cách bờ biển miền Trung của Việt Nam 50 hải lý (92,6 km) và bao gồm một phần ba phía đông của lô.

Exxon được cho là đang lên kế hoạch để khoan ít nhất 10 hải lý bên ngoài đường lưỡi bò (hay đường chữ U), khoảng 88 km ngoài khơi bờ biển của Việt Nam. Vì vậy, mặc dù vị trí khoan của Exxon đã không nằm trong đường yêu sách của Bắc Kinh, việc khoan sẽ làm ảnh hưởng đến dự án dầu mà Trung Quốc đã sử dụng giàn khoan HY981 để thăm dò. Chính vì giàn khoan này mà Việt Nam và Trung Quốc căng thẳng, với nhiều vụ tuần hành ôn hoà và bạo động chống Trung Quốc trong năm 2014.

Tuy nhiên, tuần trước, việc thông báo về sự ra đời của dự án Cá Voi Xanh đã không diễn ra. Chủ tịch Liam Mallon của ExxonMobil Development Company lên tiếng trong một diễn đàn kinh doanh tại APEC vào ngày 07/11 rằng “có những thoả thuận cụ thể mà chúng tôi cần thông qua,” và các quyết định đầu tư dự án bị hoãn đến năm 2019.

Lo lắng về chủ nghĩa dân tộc đối với Biển Đông, Hà Nội có thể đã chọn sự yên bình trong tổ chức hội nghị thượng đỉnh APEC thay vì thu hút sự giận giữ của Bắc Kinh - hoặc một mối đe dọa quân sự khác. Hồi tháng 7, Bắc Kinh được cho là đe doạ sẽ tấn công các căn cứ quân sự của Việt Nam trong quần đảo Trường Sa nếu không chấm dứt các nỗ lực khoan dầu ngoài khơi. Vào thời điểm đó, cơn thịnh nộ của Bắc Kinh đã được hướng đến một mỏ khí ngoài khơi khác do một công ty liên doanh giữa Tổng Công ty Dầu khí Việt Nam (PetroVietnam), Repsol của Tây Ban Nha và Công ty Phát triển Mubadala của Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất điều hành. Công ty liên doanh này được khoan tại Lô 136-03, khoảng 250 dặm ngoài khơi bờ biển của Việt Nam, nhưng cũng nằm trong tuyên bố chủ quyền Bắc Kinh trong đường chữ U. Cuối cùng Hà Nội đã đồng ý ngừng việc khoan, sau khi Repsol đã chi tiêu ít nhất 27 triệu USD (theo một ước tính khác thì Repsol đã chi 300 triệu USD). Mối đe doạ của Bắc Kinh xung quanh vụ khoan dầu ngoài khơi của Repsol được tiết lộ sau khi tướng Fan Changlong, Phó Chủ tịch Quân uỷ Trung ương Trung Quốc, đã nói trong một cuộc gặp mặt ở Hà Nội, chỉ vài ngày trước khi kế hoạch khoan được khôi phục vào ngày 21/6. Viên tướng Trung Quốc được cho là đã huỷ cuộc gặp giao lưu giữa lực lượng biên phòng hai nước.

Trung Quốc đã đe dọa tương tự đối với việc nhượng quyền sử dụng khai thác dầu của British Petroleum (BP) ở ngoài khơi bờ biển Việt Nam trong năm 2007, theo Bill Hayton, tác giả của Biển Đông: Cuộc đấu tranh giành quyền lực ở Châu Á. Vào thời điểm đó, Bắc Kinh đe dọa toàn bộ tài sản trị giá 4,2 tỷ USD của BP ở Trung Quốc và nói với BP ​​rằng Trung Quốc không thể đảm bảo sự an toàn cho nhân viên của BP, những người làm việc cho dự án khoan dầu này.

Mối đe doạ quân sự mà Hà Nội đối mặt trong dự án với Repsol được sự quan tâm đặc biệt của Carl Thayer, giáo sư danh dự của Đại học New South Wales. Ông Thayer đã gọi mối đe dọa này là "một bước tiến rõ rệt và đáng báo động về sự hung hăng của Trung Quốc ở Biển Đông.” Ông cũng đặt câu hỏi về mối đe dọa này có thể có ý nghĩa gì đối với tương lai của ngành dầu khí ngoài khơi Việt Nam. “Nếu Việt Nam dừng thăm dò dầu khí sẽ ảnh hưởng lâu dài đến các hợp đồng hiện tại với các công ty nước ngoài và đáng kể hơn nữa, an ninh năng lượng trong tương lai của Việt Nam,” ông nói.

Alexander L. Vuving, thuộc Trung tâm Nghiên cứu An ninh Daniel K. Inouye Hawaii-Thái Bình Dương ở Hawaii, đã đưa ra cách tiếp cận cảnh báo về mối đe dọa trong dự án với Repsol, cho thấy Hà Nội đã chọn một "chiến lược rút lui" trong mối lo ngại về bất ổn xã hội. "Lần này họ nhận thức rõ hơn về mối đe dọa từ bên trong, từ dân chúng của họ," ông lập luận. Vuving trích dẫn tình trạng bất ổn gần đây bắt nguồn từ việc Trung Quốc đưa giàn khoan HY981 vào trong vùng biển đặc quyền kinh tế của Việt Nam tháng 5 năm 2014 và các cuộc biểu tình gần đây trên toàn quốc về ô nhiễm biển vào tháng 4 năm 2016 gây ra bởi nhà máy thép Formosa ở miền Trung Việt Nam.

Liên quan đến sự thất bại của dự án Cá Voi Xanh, Vuving cho rằng ExxonMobil có nhiều chiến thuật đàm phán để tìm kiếm các điều khoản đầu tư tốt hơn là một cuộc cãi vã với Bắc Kinh. "Nếu họ không muốn làm giận Trung Quốc và phá vỡ APEC, họ sẽ trì hoãn nó một thời gian, nhưng không phải đến tận năm 2019", Vuving nói.

Tuy nhiên, trong tương lai gần, Vuving tin rằng chính sách đối ngoại của Mỹ đối với châu Á sẽ là "quá yếu để chống lại Trung Quốc". Thực tế, ở Đà Nẵng và nhiều nơi ở châu Á nhiều người nghĩ rằng chính sách “Hoa Kỳ trước tiên” của Trump quá ích kỷ để đối phó lại chính sách bành trướng của Trung Quốc. Tập Cận Bình củng cố quyền lực của mình tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 19 của Đảng Cộng sản Trung Quốc, và lập luận rằng Trung Quốc cần có một quân đội mạnh hơn, có khả năng hơn. Bây giờ Bắc Kinh có thể chọn để phô trương một số sức mạnh đó.

Tuần trước, sự đe doạ của Bắc Kinh đối với Hà Nội có thể đã suy giảm sau khi ExxonMobil trì hoãn việc thông báo ra mắt dự án Cá Voi Xanh. Tuy nhiên, nếu dự án vấn tiếp tục, có thể có một thời điểm Hà Nội lại bị Bắc Kinh đe doạ trong việc khai thác dầu khí ở khu vực tranh chấp ở Biển Đông. Việc lùi bước của ExxonMobil an toàn hơn so với Repsol với quy mô lớn hơn và ảnh hưởng toàn cầu của ExxonMobil, tiềm năng kinh tế đáng kể của việc đầu tư, vị trí thuận lợi gần đất liền của Việt Nam và bên ngoài đường gạch ngang chín đoạn, và quan hệ của công ty với cựu chủ Rex Tillerson, người hiện đang giữ chức vụ Ngoại trưởng Hoa Kỳ.

Tuy nhiên, vào năm 2019, sức mạnh quân sự của Trung Quốc chắc chắn sẽ tăng lên; Chiến lược "tự do và mở cửa ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương" của Washington có thể mạnh mẽ hoặc bị lãng quên; và cán cân sức mạnh sẽ thay đổi. Tại thời điểm đó, Hà Nội có thể phải cân nhắc kỹ lưỡng các lựa chọn của mình - hoặc là để "rút lui chiến lược" hoặc hành động và chấp nhận sự đe doạ quân sự của Trung Quốc với lòng tin rằng Hoa Kỳ sẽ ủng hộ.
Mặc dù đã có những cam kết giữ vững hòa bình trong các chuyến thăm cấp nhà nước của Donald Trump và Tập Cận Bình tới Hà Nội trong những ngày gần đây, niềm tin giữa ba nhà lãnh đạo vẫn còn thấp và Hà Nội sẽ tìm cách xây dựng tình hữu nghị trên khắp khu vực.

Gary Sands là chuyên gia phân tích cao cấp của một công ty tư vấn tại Wikistrat, và là Giám đốc của Capital West Advisors, một quỹ đầu tư mạo hiểm, dự án tài chính và tư vấn rủi ro chính trị. Ông hiện đang làm việc tại thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.

Nguồn: https://thediplomat.com/2017/11/will-china-scuttle-exxonmobils-south-china-sea-gas-project-with-vietnam/

Related

world 4042074972768820114

Đăng nhận xét Default Comments







Giúp chúng tôi truyền cảm hứng và khởi tạo nhiều câu chuyện, nhiều thay đổi hơn.
Cám ơn quý vị đã tiếp sức cho chúng tôi.

BÀI VỀ LUẬT AN NINH MẠNG

Theo dõi VNTB

VƯỢT TƯỜNG LỬA VÀO VNTB

TIN MỚI

TẤN CÔNG MẠNG

TRUYỀN HÌNH

Phản hồi

Trong tuần

FANPAGE VIỆT NAM THỜI BÁO

item