VNTB- Lý Chánh Trung: Một thời đáng để ngoảnh đầu nhớ lại và chiêm nghiệm

Lữ Hành Gia (VNTB) - Nếu so sánh với thời kỳ sau 75 thì lĩnh vực tư tưởng đã trở nên chính trị hóa trở thành ý thức hệ duy nhất, ch...

Lữ Hành Gia


(VNTB) - Nếu so sánh với thời kỳ sau 75 thì lĩnh vực tư tưởng đã trở nên chính trị hóa trở thành ý thức hệ duy nhất, chi phối mọi vấn đề trong cuộc sống tinh thần và hoạt động thực tế và trở thành một vấn đề tế nhị, nhạy cảm.

Vừa hay tin giáo sư Lý Chánh Trung mất và lùi lại thời gian thì chỉ mới 2 năm trước đó thôi thì giáo sư Trần Văn Toàn cũng đã qua đời, biết bao người đã lần lượt khuất dạng vĩnh viễn như vậy làm chúng ta như chợt cảm thấy có một chút trắc ẩn dấy lên trong lòng, vì có thể thấy rằng lần lượt những trí thức mà chúng ta có thể gọi là những người sôi nổi,nhiệt huyết và cũng không kém điềm đạm, uyên bác đã lần lượt ra đi. Có thể nói đó là những ánh vàng trong giới trí thức Việt Nam trong giai đoạn bom đạn chiến tranh.

Những lớp người như họ thuở ấy bây giờ cũng đã cao tuổi, chuyện ra đi về với trời đất âu cũng là lẽ thường tình, hợp với quy luật sanh-lão-bệnh-tử, nhưng khi suy nghĩ về họ mà không chỉ riêng một người nào mà thât ra là cả một tầng lớp tri thức khi ấy thì thấy rằng họ xứng đáng để chúng ta nhớ về mà gạt bỏ hết tất cả những phân biệt “phe ta ,phe địch”còn dai dẳng như một di chứng của chiến tranh, chính trị hôi tanh.

Những người như giáo sư Lý Chánh Trung là một người trí thức ở miền Nam trước năm 1975 là đã từng hòa mình, hoạt động sôi nổi trong giới học thuật mà khi ấy giáo dục miền Nam lúc đó đúng thật là một nền giáo dục rất khai phóng, nhân bản. Có lẽ khó có thể diễn tả thời kỳ nào mà phong trào học thuật tại Việt Nam nói chung lại hoạt bát đến như thế. Có thể nói những người cùng thời với giáo sư Lý ChánhTrung như các ông Trần Thái Đỉnh, Nguyễn Văn Trung, Trần Văn Toàn, Lê Tôn Nghiêm, Kim Định, Nguyễn Hiến Lê, Nguyễn Duy Cần, Phạm Công Thiện, Bùi Gíang... là những người đã có hàng loạt những bình luận, chú giải, biên dịch các loại sách tri thức liên quan về đủ mọi vấn đề về học thuật như văn học, ngôn ngữ, báo chí, đặc biệt là về triết học. Những cuốn sách của các tác giả trên đã từng một thời gây sự quan tâm đối với các học giả nghiên cứu và làm say đắm kể cả giới sinh viên, thanh niên, nhất là những người trẻ khi đó đã từng đam mê triết học hiện sinh của các triết gia Pháp, Đức như J.P.Sartre , Heidegger v..v..qua các bản dịch của Bùi Giáng, Phạm Công Thiện…

Riêng nói về lĩnh vực tư tưởng thì thời kỳ đó thể hiện một sự tự do nhất định về việc trình bày phát kiến, sáng tác, bình giảng, đàm luận về lĩnh vực tư tưởng với những sản phẩm có hàm lượng tri thức rất cao. Nnhững cuốn sách trước 75 đến tận bây giờ mà vẫn được những người đam mê học thuật  truy tầm rất nhiều, thậm chí có những người bán sách hiểu rất rõ giá trị của nó nên dù đã niêm yết giá rất cao (có những cuốn sách chừng hơn 100 trang một chút được xuất bản những năm 60-70 với thời giá khi ấy chỉ tính bằng vài đồng đến vài chục đồng nhưng bây giờ thì có khi phải mua với giá có thể lên đến 200-350 ngàn) nhưng vẫn thu hút người tìm mua và đọc. Bởi lẽ tư tưởng triết học là tinh hoa của thời đại mà khi ấy ở miền Nam thì mọi trước tác tư tưởng đều được biên dịch bởi những vị học giả chuyên môn thông thạo nhiều thứ tiếng và chúng còn được đón nhận bởi những người quan tâm tìm hiểu, nghiên cứu như một món quà tinh thần, khiến họ thả mình vào sự đàm đạo sôi nổi, chiêm nghiệm những vấn đề sâu xa về tư tưởng, về nhân sinh, xã hội, thế giới và nhìn chung từ những điều đó thì có thể hình thành những lối suy nghĩ của trí thức với thời cuộc một cách dễ dàng và sẵn sáng dấn thân vào đó, bộc lộ những quan điểm và khởi phát thành hành động. Đó chính là lý do vì sao có những phong trào của tầng lớp trí thức miền Nam (ví dụ như phong trào Ký giả ăn mày chẳng hạn hay những phong trào khác của học sinh –sinh viên). Tựu chung lại, không khí tư tưởng đang sôi động thì cũng dẫn đến xã hội cũng sôi động và sự tham gia vào chính trị-xã hội cũng sẽ sôi động không kém.

Nói như trên để chứng tỏ rằng những giới trí thức lúc đó đã có một khoảng không gian thoáng đãng trong lĩnh vực tư tưởng, để họ có thời gian suy tư riêng của mình về thời cuộc mà chuyển biến thành hoạt động thực tiễn, thậm chí lúc đó việc viết sách lập thuyết cho riêng mình hoặc là biểu lộ, công bố,trình bày quan điểm của mình thông qua bình giảng về tư tưởng của một triết gia nào đó thì cũng không hề gặp khó khăn mấy mà khá rộng rãi, chứ chưa có những lằn ranh soi xét kỹ lưỡng các tác phẩm như bây giờ, bằng chứng là có rất nhiều các trước tác đặc sắc, có sức nặng về mặt suy tư, nghiên cứu của các học giả được xuất bản vào thời kỳ này, ví dụ như Thu Giang Nguyễn Duy Cần đã có những cuốn như Tôi tự học,Thuật tư tưởng, còn giáo sư Trần Văn Toàn thì có Hành trình vào triết học, Tìm về ý nghĩa của lao động-kỹ thuật hoặc Trần Thái Đỉnh thì lại có Triết học Hiện sinh là lời bình giảng rất thú vị về một trường phái tư tưởng của Pháp – Đức mà cũng đan xen quan điểm của ông về những tư tưởng này…. Và đặc biệt đây là những trước tác nghiên cứu khá nghiêm túc, công phu,văn phong cũng rất tự do, được thực hiện bởi các học giả có chuyên môn rất cao, được đào tạo tại các nước có truyền thống học thuật lâu đời như Pháp, Đức … Ngay cả chủ nghĩa Marx cũng được nghiên cứu vào thời kỳ này cũng dưới lăng kính nghiên cứu của các học giả, nhà chuyên môn (ví dụ như cuốn Hành trình tri thức của Karl Marx của Nguyễn Văn Trung).


Nếu so sánh với thời kỳ sau 75 thì lĩnh vực tư tưởng đã trở nên chính trị hóa trở thành ý thức hệ duy nhất, chi phối mọi vấn đề trong cuộc sống tinh thần và hoạt động thực tế và trở thành một vấn đề tế nhị, nhạy cảm. Nói như vậy cũng để biết rằng hãy nhìn lại trong quá khứ thì sẽ thấy đã có một thời kỳ chúng đã rất khoáng đạt, rộng rãi và những người còn lại của thời kỳ đó, nay lại vắng thêm một người nữa… Xin hãy gạt bỏ hết tất cả những cái nhìn cực đoan, thù hằn, định kiến về quá khứ lịch sử, xua tan hết tất cả những ngăn trở chính trị mà hãy cùng nhau nhớ về họ và xin hãy thắp một nén nhang để tiễn biệt lần cuối ……

Related

VNTB 9064835749506515070

Đăng nhận xét Default Comments

1 nhận xét

Nặc danh nói...

Những thứ tự do mà những người như Giáo sư Lý Chánh Trung được/bị hưởng trước 1975 làm tha hóa thanh niên, nên họ quyết chí tiêu diệt nó để những thế hệ sau được sống trong một môi trường trong sạch -không bị/được tự do làm vấy bẩn- dưới sự lãnh đạo của đảng Cộng Sản .

Với những gì họ đã làm được, chúng ta cần nhớ ơn họ .







Giúp chúng tôi truyền cảm hứng và khởi tạo nhiều câu chuyện, nhiều thay đổi hơn.
Cám ơn quý vị đã tiếp sức cho chúng tôi.

BÀI VỀ LUẬT AN NINH MẠNG

Theo dõi VNTB

VƯỢT TƯỜNG LỬA VÀO VNTB

TIN MỚI

TẤN CÔNG MẠNG

TRUYỀN HÌNH

Phản hồi

Trong tuần

FANPAGE VIỆT NAM THỜI BÁO

item