VNTB - Trung Quốc sẽ cân TPP bằng các thỏa thuận FTA

Thạch Lam Trần (VNTB) Thỏa thuận TPP gần đây cho thấy nhiều kịch bản, từ tốt nhất cho đến xấu nhất. Nếu TPP thất bại, đó sẽ là một đòn đánh...

Thạch Lam Trần (VNTB) Thỏa thuận TPP gần đây cho thấy nhiều kịch bản, từ tốt nhất cho đến xấu nhất. Nếu TPP thất bại, đó sẽ là một đòn đánh mạnh vào uy tín của Mỹ ở châu Á. Chưa hết, TPP lại không bao gồm các nền kinh tế lớn nhất châu Á - Trung Quốc, Indonesia và Ấn Độ. Nhưng dù sao đi nữa, Châu Á có thể tùy cơ lựa chọn Trung Quốc hoặc Mỹ.

Châu Á có thể chọn chơi với Mỹ và Trung Quốc theo phương diện lợi ích kinh tế
Không thay đổi cuộc chơi nhưng rất quan trọng đến uy tín của Mỹ

Tại Washington, TPP được ca ngợi như là một thắng lợi đối với chính quyền Obama. Tuy nhiên, nó vẫn còn phải đối mặt với một trận chiến khó khăn với một Quốc hội đang chia rẽ, trong bối cảnh cuộc bầu cử Tổng thống 2016 đang bắt đầu. Và giờ đây, TPP bị phản đối bởi ứng cử viên Dân chủ hàng đầu Hillary Clinton - và nó cần sự chấp thuận của 11 cơ quan lập pháp của các nước thành viên TPP khác.

Ở Trung Quốc, Bộ Thương mại nước này hoan nghênh thỏa thuận TPP và hy vọng nó có thể tạo thuận lợi cho các cuộc đàm phán về thỏa thuận thương mại tự do trong khu vực để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong châu Á-Thái Bình Dương.

Năm 2005, TPP chỉ bao gồm Brunei, Chile, New Zealand và Singapore là một viễn cảnh về một thỏa thuận thương mại tự do toàn diện. Từ năm 2010, Washington đã khiến các cuộc đàm phán được mở rộng hơn, độc quyền hơn, "tiêu chuẩn cao" hơn với FTA, bao gồm Mỹ và các đồng minh thương mại mình như Nhật Bản, Canada, Australia, và Mexico), Peru và Việt Nam.

Các nhà đàm phán tiến hành các thỏa thuận căn cứ vào sự phát triển kinh tế ở mức độ khác nhau. Ví dụ, mức sống ở Mỹ gấp 10 lần so với Việt Nam. Kết quả là, các cuộc đàm phán đã được tiến hành dưới sự bí mật bất thường, liên quan đến môi trường, liên đoàn lao động,…

Điều quan trọng là, một thỏa thuận thương mại khu vực chi phối bởi đồng đô la Mỹ. Đồng thời, nó cũng ít nhiều liên quan đến vấn đề lãnh thổ và hàng hải tại khu vực biển Đông và Hoa Đông, nói cách khác là chính sách xoay trục của Mỹ tại Á Châu.

Theo dự kiến, Lầu Năm Góc đang di chuyển phần lớn hải quân tới khu vực này vào năm 2020.

Tìm đến Mỹ với TPP

Rất dễ hiểu, Washington tìm cách mở rộng các thỏa thuận liên minh hiện tại trong vùng Đông Á đến Nam và Đông Nam Á. Tại Nhật Bản, Thượng viện nước này đã thông qua dự luật an ninh gây nhiều tranh cãi trong đó tăng cường liên minh quân sự với Mỹ. Nhưng Ấn Độ và Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á lại tìm chỗ đứng độc lập, hoặc tự bảo vệ mình trong bối cảnh ảnh hưởng của Mỹ đang suy giảm và ảnh hưởng Trung Quốc ngày càng tăng.

Các nước trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương có quyền lựa chọn Mỹ hoặc Trung Quốc. Với căng thẳng với Trung Quốc, Philippines bày tỏ quan tâm TPP, và Indonesia và Thái Lan cũng có động thái tương tự

Một trong những lý do cơ bản được đề ra là về lợi ích kinh tế. Cụ thể, khi TPP được ký kết, Việt Nam và Malaysia sẽ tiếp cận dễ dàng hơn với thị trường Mỹ, trong khi Singapore tiếp cận nhiều hơn đến châu Mỹ, cùng với dầu mỏ ở Brunei.

Với trường hợp Việt Nam, dù có tranh chấp lãnh thổ với Trung Quốc, nhưng Bắc Kinh vẫn đối tác thương mại lớn nhất của Hà Nội.

Hoặc đến với Trung Quốc với FTA

Dù TPP có thể là động lực để thúc đẩy cải cách, nhưng sự hạn chế sự ưu đãi dành cho các doanh nghiệp nhà nước - vốn chi phối nền kinh tế của Trung Quốc, có thể làm cho TPP trở thành món ăn khó nuốt cho chính quyền Trung Quốc. Và thực tế, Trung Quốc đang tìm cách mở rộng một cách cửa thương mại cho riêng mình, bằng cách thúc đẩy các hiệp định thương mại riêng, với các điều khoản được hoạch định bởi Bắc Kinh, phù hợp với mục tiêu đẩy mạnh vị thế của Trung Quốc trong khu vực và cũng giữ khu vực Châu Á – Thái Bình Dương ở một tầm tay vừa phải của Washington.

Mộ trong số đó là FTA. Với FTA ASEAN-Trung Quốc, tất cả các quốc gia thành viên ASEAN có thể được hưởng lợi khi hợp tác kinh tế với Trung Quốc. Trung Quốc cũng có các FTA song phương với các thành viên TPP, bao gồm Singapore, Hàn Quốc, Australia và New Zealand, Peru và Chile. Úc - một đồng minh của Mỹ dù nhiệt tình hoan nghênh thỏa thuận TPP, nhưng họ vẫn ký FTA với Trung Quốc.

Bắc Kinh cũng đang đàm phán để nâng cấp các FTA với ASEAN, đàm phán FTA Trung Quốc - Nhật Bản-Hàn Quốc.

Những nỗ lực đàm phán nêu trên, chính là xoay quanh Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP). Cần nhắc lại, RCEP là một hiệp định thương mại tự do (FTA) bao gồm 10 nước thành viên ASEAN và 6 quốc gia mà ASEAN đã ký hiệp định thương mại tự do (Australia, Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc và New Zealand) được kỳ vọng sẽ hoàn tất việc ký kết trước năm 2015, hướng tới mục tiêu hình thành Hiệp định thương mại tự do Đông Á (EAFTA) và khởi đầu cho Đối tác kinh tế toàn diện Đông Á. Buổi thỏa luận đầu tiên diễn ra tại hội nghị cấp cao ASEAN 2011 tại Indonesia, tiến trình đàm phán RCEP chính thức bắt đầu tại hội nghị cấp cao ASEAN 2012 tại Cambodia.

Lý do để Trung Quốc nhiệt tình trong chương trình kinh tế trên chính là nó thiếu vắng bóng Mỹ, hay đúng hơn là sự thống trị của Mỹ và đồng đô-la – một rào cản khiến Trung Quốc khó có thể hoàn tất trỗi dậy trên toàn cầu.

"Khi nguồn lực tài chính của 12 thành viên TPP được tích hợp, Mỹ sẽ gián tiếp kiểm soát. Nó sẽ làm tổn thương những nỗ lực của Trung Quốc, trong đó bao gồm quốc tế hóa đồng nhân dân tệ," Zhao Zhongxiu, Giáo sư tại Đại học Kinh tế và Kinh doanh quốc tế (Bắc Kinh) trả lời tờ China Daily.

Do đó, Trung Quốc thận trọng với hiệp định TPP là điều dễ hiểu. Sau tất cả, Trung Quốc đang tập trung vào chiến lược "con đường tơ lụa" của riêng mình.

"TPP có nhiều lợi thế nhưng chiến lược đường tơ lụa là một phù hợp tốt hơn nhiều cho Trung Quốc. Tầm nhìn, mục tiêu, trong đó các mục tiêu được liên kết chặt chẽ hơn với các mục tiêu kinh tế của Trung Quốc," Giáo sư Kamel Mellahi thuộc trường Đại học Warwick ở Anh cho trang Irish Times biết .

Trung Quốc có thể gia nhập TPP tại một thời điểm nào đó nhưng chỉ khi nó có ý nghĩa kinh tế và chiến lược. Nhưng với việc cải cách sâu sắc hơn, Bắc Kinh cũng có thể thu được lợi ích tương tự hoặc có thể hơn thông qua một FTA của khu vực châu Á Thái Bình Dương.

Related

world 3374498070257597695

Đăng nhận xét Default Comments

BÀI VỀ LUẬT AN NINH MẠNG

Theo dõi VNTB

VƯỢT TƯỜNG LỬA VÀO VNTB

TIN MỚI

TẤN CÔNG MẠNG

TRUYỀN HÌNH

Phản hồi

Trong tuần

FANPAGE VIỆT NAM THỜI BÁO

item